Jan Verellen

Jan Verellen studion mënyrën se si mësojnë njerëzit — dhe se si arrijnë të maten. Ai kaloi nëntë vjet në Universitetin Katolik të Leuvenit, në Belgjikë, duke u diplomuar me dy diploma masteri krejt të ndryshme: njëra në Edukimi Fizik & Shkencat e Lëvizjes, tjetra në Inxhinieri Biznesi. Gjatë kësaj kohe, një pyetje e pushtoi: pse studimi trajtohet si diçka që duhet duruar, e jo si një mjeshtëri në të cilën njeriu mund të bëhet vërtet i zoti?

Duke ndjekur këtë pyetje, ai mësoi vetë si të mësonte shumë më me efikasitet — duke e ulur ngarkesën e vet të punës në një pjesë të vogël të asaj që sistemi supozon se i duhet një studenti “mesatar”, ndërkohë që prapë diplomohej dhe jetonte mirë. Të mësuarit, doli në pah, nuk është një dhunti që disa e marrin që në lindje. Është vëmendje, kujtesë, metodë dhe besimi i qetë se aftësia mund të stërvitet.

Kjo ide nuk e la më të qetë. Ajo të çonte pas te diçka më e vogël dhe më e hershme: një klasë, një numër i shkruar me të kuqe, dhe mësimi — i përthithur herët — se një njeri mund të peshohet, të renditet dhe t’i thuhet qysh paraprakisht se deri ku do të arrijë. Të ndiqje atë fill jashtë, nga një bankë e vetme deri te sistemet që rendisin botën më të gjerë, u bë Fronet e së Padukshmes: një histori e “pushtetit hyjnor” — mekanizmit që e paraqet projektimin e vet si fat — dhe e shoqërisë me mendësi fikse, të ngritur mbi bindjen se mendjet përfundojnë së formuari herët.

Fronet është shkruar për të rritur. Por gjysma e tij shpresëdhënëse — se gjithmonë ka më shumë sesa mund të mbajë çdo numër — u përket të gjithëve, dhe kështu lindi me dy shoqërues: Mrekullohu, tregime të vogla të ilustruara për moshat 6–11 vjeç, dhe Mëso, të njëjtat ide të treguara për nxënës më të rritur dhe të rritur. Së bashku, ato përbëjnë një argument të vetëm, i shprehur për tri mosha: mendja nuk është fikse, dhe një njeri që e ka ndier mendjen e vet të ndryshojë bindet shumë më vështirë se hierarkitë e botës janë të vetmet që lejon natyra.